Airconditioning wordt de komende jaren een van de manieren om ons gezond en wel door langdurige hittegolven te loodsen. Maar hoe gezond is de airco zelf?
Nu de klimaatverstoring onherroepelijk onze gebouwen binnendringt, is actieve airconditioning, naast passieve technieken als isolatie en zonwering, een welgekomen buffer tegen de hitte in woningen, openbare gebouwen, auto’s en openbaar vervoer. Zeker voor ouderen en mensen met een chronische aandoening kan die verkoeling een belangrijke bescherming zijn.
Maar airco’s zorgen dezer dagen ook voor heel wat discussies op kantoren, in huishoudens en winkels. Ze veroorzaken bij sommige mensen een prikkelende keel, droge ogen, een loopneus, stijve nek of hoofdpijn. En dan is er nog de klassieker: de eeuwige strijd tussen wie het graag fris en wie het liever warm heeft.
‘Als mensen vertellen dat ze ziek zijn geworden van de airco is dat maar gedeeltelijk juist. Je wordt niet ziek van de airco zelf, maar van een virus of bacterie’, zegt professor huisartsengeneeskunde Dirk Devroey (VUB). Hij legt uit welke gezondheidsklachten wél met airconditioning in verband kunnen worden gebracht, welke misverstanden er bestaan en wat u zelf kunt doen om problemen te voorkomen.
Airconditioning heeft een verkoelend effect, maar onttrekt tegelijk ook vocht aan de lucht. Bij veelvuldig gebruik kan de binnenlucht daardoor te droog worden. Het gevolg: klachten zoals een prikkende keel, hoesten, hoofdpijn en geïrriteerde slijmvliezen.
‘Onze slijmvliezen zijn bijzonder doeltreffend in de strijd tegen virussen en bacteriën’, zegt Devroey. ‘Maar wanneer ze uitdrogen door te droge lucht, verzwakt die natuurlijke bescherming en worden we vatbaarder voor infecties.’
‘Hoewel er in de zomer doorgaans minder virussen circuleren dan in de winter, zijn er nog altijd micro-organismen die voor gezondheidsproblemen kunnen zorgen. Vooral mensen met longaandoeningen, zoals COPD, lopen extra risico. Voor hen kan een koelere omgeving tijdens warme periodes een grote opluchting zijn, maar grote temperatuurverschillen tussen binnen en buiten kunnen de slijmvliezen opnieuw uitdrogen.’
‘De oplossing? Houd de luchtvochtigheid in de gaten. Een goed onderhouden en correct afgesteld aircosysteem zorgt voor een aangenaam en gezond binnenklimaat.’
Een goed werkend aircosysteem doet meer dan alleen de temperatuur naar beneden halen. Het filtert ook de binnenlucht en helpt zo de verspreiding van stofdeeltjes, pollen en andere verontreinigingen te beperken.
Een van de bekendste en meest gevreesde boosdoeners is legionella. Deze bacterie gedijt in waterinstallaties en aircosystemen waar water langere tijd blijft staan en de temperatuur gunstig is voor groei. Regelmatig reinigen en tijdig vervangen van filters is daarom geen overbodige luxe.
Een airco mag dan voor verkoeling zorgen, een constante koude luchtstroom recht op het lichaam is geen goed idee.
Een airco mag dan voor verkoeling zorgen, een constante koude luchtstroom recht op het lichaam is geen goed idee. ‘Vermijd dat de luchtstroom rechtstreeks op je gericht is en blijf voldoende bewegen’, adviseert Devroey.
Wie lange tijd stilzit terwijl koude lucht op dezelfde plek blijft blazen, kan last krijgen van stijve spieren, gewrichtspijn of hoofdpijn. ‘Spieren zijn normaal ontspannen, maar bij koude trekken ze samen’, legt hij uit. Vooral inactieve spieren en gewrichten reageren daar gevoelig op.
Bij stramme spieren kan warmte verlichting bieden. ‘Daarom raden we bijvoorbeeld een warm kersenpitkussentje aan om de spieren opnieuw te ontspannen’, zegt Devroey
Iedereen kent het wel: je stapt op een snikhete zomerdag een winkel of kantoor binnen en belandt plots in een koelkast. Even later stap je weer naar buiten, waar de hitte als een mokerslag terugkeert.
‘Ook dat is vragen om problemen’, zegt Devroey. ‘Wanneer je voortdurend van koud naar warm gaat, verdampt het vocht in de slijmvliezen sneller, waardoor ze uitdrogen. Bovendien krijgt je lichaam geen kans om zich aan de buitentemperatuur aan te passen, waardoor de hitte zwaarder aanvoelt.’
'Houd het temperatuurverschil tussen binnen en buiten zo klein mogelijk, liefst niet meer dan 5 graden. Is het buiten 30 graden? Stel de airco dan in op ongeveer 25 graden. ‘Dat voelt misschien minder koel aan, maar het is veel aangenamer voor je lichaam én verkleint de kans op klachten.’
Bron: Knack